रक्सौल, पूर्वी चम्पारण
अहंकार एक महाव्याधि हो, जसले प्रत्येक क्षण तथाकथित समझदार मनुष्यलाई पीडा दिइरहन्छ। उक्त विचार लायन्स क्लब अफ रक्सौलका अध्यक्ष तथा मिडिया प्रभारी साथै सामाजिक कार्यकर्ता लायन बिमल सर्राफले पत्रकारसँग साझा गरेका हुन्।
यस महाव्याधिको स्वरूप यति मायावी हुन्छ कि सामान्यतया व्यक्तिलाई थाहा नै हुँदैन कि ऊ अहंकारको मायाको पाशमा फसिसकेको छ। अहंकारको डुङ्गामा चढेर मानिस जीवनको बीच धारमा इतराइरहन्छ र आफ्ना भन्दा तलका व्यक्तिलाई उपहास, व्यंग्य गर्ने मात्र होइन, हेय दृष्टिले हेर्ने दुस्साहस पनि गर्दछ – यस कुराबाट बेखबर कि कहिले उसको आफ्नै डुङ्गा मझधारमै पल्टिन्छ।
लोक–व्यवहारमा कुनै पनि व्यक्तिले अहंकारीको सम्मान गर्दैन। सबैजना त्यस्ता व्यक्तिबाट टाढा भाग्छन्। परिस्थितिवश बाध्य भएर व्यवहार गर्नु परे शिष्टाचारवश अगाडि झुकेर नमस्कार गरे पनि, पछाडि गएर सम्मान गर्दैनन्; किनकि मानिसको अन्तरात्मा कहिल्यै पनि अहंकारीको क्षुद्रतासामु नतमस्तक हुन सक्दैन।
आध्यात्मिक क्षेत्रमा त यसको विधान अझ प्रस्ट र कठोर छ। त्यहाँ अहंकारलाई व्याधि मानिएको छ। जबसम्म व्यक्तिमा अहंकारको लेशमात्र पनि बाँकी हुन्छ, अध्यात्मको साम्राज्यमामा उसको प्रवेश हुँदैन। यसरी मानिसको विनाशको सबैभन्दा प्रबल कारण अहंकार नै हो, र यो परमेश्वरलाई सबैभन्दा अप्रिय लाग्ने गुण हो।
फेरि पनि आश्चर्यजनक कुरा यो हो कि यो अहंकार भाव यति बलवान हुन्छ कि बारम्बार मानिसलाई आफ्नो शिकञ्जामा कसिरहन्छ। यसको बचावको एक मात्र उपाय भनेको आफ्नो विवेकलाई सधैं जागृत राख्नु, भाव–संवेदनालाई जीवित राख्नु, गुरुका वचनप्रति गहिरो आस्था राख्नु र ईश्वरप्रति समर्पण भावसहित जीवन–ध्येयतर्फ दृढतापूर्वक अघि बढिरहनु हो।
यस संसारमा जहाँसुकै पाप र संकीर्णता छ, त्यो शक्तिको अभावकै कारण हुन्छ। त्यसको प्रतिष्ठाका लागि हामीले कदम चाल्नुपर्छ र त्यही हाम्रो व्यक्तित्वको आधार बन्नुपर्छ। सबै गतिविधि त्यहीबाट ओतप्रोत हुनु, र चहुँतिर त्यहीको प्रकाश फैलिनु – त्यस्तो प्रयास निरन्तर रहिरहनु पर्छ।
